Strona główna
Historia
O gminie
Położenie
Środowisko
Legendy
Wycieczki
Gimnazjum
Rajd Sędziwoja
Galerie

 

 

Ogólna charakterystyka środowiska geograficznego Gminy

 

Ukształtowanie powierzchni terenu.

Teren obrębu gminy Łukowica wchodzi w skład:

-podprowincji- Zewnętrznych Karpat Zachodnich
-makroregionu- Beskidów Zachodnich
-mezoregionu- Beskidu Wyspowego.

Ten obszar górski (Beskid Wyspowy) graniczy z następującymi grupami górskimi: na zachodzie z Beskidem średnim, na południu z Gorcami, na wschodzie z Beskidem Sądeckim, Kotliną Sądecką, Pogórzem Ciężkowickim, na północy z Pogórzem Wielickim. Beskid Wyspowy ciągnie się pasem pogórzy i kotlinek na długości 55 kilometrów. W krajobrazie przeważają izolowane i pooddzielane dolinami wzniesienia, tworzące swojego rodzaju "wyspy". Choć dna dolin leżą tu wysoko (350-600 m.), to jednak znaczne wysokości bezwzględne szczytów (Mogielica 1171m., Cwilin 1060m.) decydują, że wysokości względne sięgają 500-600m. W tym regionie występują tylko trzy niedługie pasemka: Łososińskie, Ostrej i Cichonia. Beskid rozcinają doliny rzeczne Raby ( II rzędu) i Łososiny (III rzędu), jedynie południowo-wschodni płat pocięty jest równoległymi dopływami Dunajca: Słomka, Kamienica.

Według Klimaszewskiego (1972 r.) Beskid Wyspowy buduje jednostka magurska. Stropowe twarde piaskowce odkłócały się często w ciągu fałdowania od łupkowo-piaskowcowych eocenu i kredy budując asymetryczne łąki zapadające ku południowi. Na nich utworzyły się typowe góry wyspy o profilu często asymetrycznym (strome północne stoki Śnieżnicy, Ćwilina). W strefie brzeżnej w oknach tektonicznych występują osady starsze.

Beskid Wyspowy to teren klasycznych stoków krawędziowych w Karpatach. Stoki gór budują w górnej części wypukłej twarde piaskowce magurskie dając stromizny, niżej na mniej odpornych skałach spadki maleją i przechodzą w wklęsłe dna obniżeń. Typową rzeźbę ma północno-zachodnia część nazwana Tymbarskimi Górami Wyspowymi. Podobna wysokość wysp (950-1050m.) o zaokrąglonych wierzchowinach nasuwała L. Sawickiemu(1909) myśl o istnieniu poziomu beskidzkiego. Na stokach gór występują na twardych piaskowcach małe listwy zrównań na wysokości 700-800m n.p.m. W obniżeniach, z dala od gór, ciągnie się zachowany na średnio odpornych skałach poziom pogorskin o wysokości 600m  (nad Łososiną i Kasinką), natomiast podgórz gór wyspowych w przypadku rozcięcia mają uchowane fragmenty poziomu przydolinnego na wysokości 470-520m (50-100m nad dna dolin). Poziom dolinny u stóp krawędziowych stoków uległ w czwartorzędzie przeobrażeniu przez procesy soliflukcyjne, spłukiwanie i osuwiska-zerwy, cofające krawędź (L. Starkel 1960). Stąd dziś stoki są wyraźnie 3-członowe.
Wyraźną depresję tworzy Obniżenie Limanowskie. Wschodni skłon Beskidu tworzy Pogórze Podegrodzkie opadające trzema stopniami spłaszczonych garbów (od 650-400m n.p.m.) ku Kotlinie Sądeckiej i rozcięte konsekwentnymi potokami (J. Flis). Graniczy z nim zwarte Pogórze Łącki z płaskimi wierzchowinami, rozcięte dolinami o stromych stokach
Na północny-zachód od Pogórza Podegrodzkiego na północny-wschód od Pogórza Łąckiego znajduje się Łukowica. Leży na wysokości od 352 do ok. 766 m n. p. m.

Skały macierzyste gleb

Teren zbudowany jest z utworów fliszowych tj. skał osadowych składających się z naprzemianległych warstw piaskowych i łupków z wtrąceniami margli, zlepieńców i innych.Flisz ten należy do płaszczowiny magurskiej, która powstała na wskutek sfładowania tj. przesunięcia się w kierunku północnym osadów fliszowych po osadzeniu się ostatnich jego warstw. Wśród osadów fliszowych należy wymienić takie jak margle łąckie tj. piaskowce drobno ziarniste z wkładkami brązowych rogowców, mioceramowe, które są piaskowcami o spoiwie wapiennym, warstwy podmagurskie składające się z marglistych łupków z domieszką piaskowców drobnoziarnistych. Utwory te dają zwietrzelinę o składzie mechanicznym glin średnich i ciężkich pylastych. Wschodnia i środkowa część obiektu zbudowana jest z aluwiów składzie mechanicznym glin ciężkich pylastych, średnich pylastych i lekkich pylastych całkowitych lub podścielonych przeważnie średnio głęboko żwirem gliniastym.

 Warunki wodne

Obiekt leży w zasięgu zlewni Dunajca. Nadmiar wódy opadowej przejmuje potok Słomka-rzeka III-go rzędu, która jest lewobrzeżnym dopływem Dunajca. Środkiem gminy płynie potok Łukowica-rzeka IV-go rzędu, prawobrzeżny dopływ Słomki.

Woda gruntowa występuje na głębokości 1-3m w pokrywie zwietrzelinowej oraz 2-5m aluwialnych.

 

 

 

 Agroklimat 

Klimat kształtuje się pod wpływem zespołu czynników meteorologicznych, spośród których istotne znaczenie mają ciepłota i opady, a także wilgotność względna powietrza. Dane tych czynników za okres lat 1954-1963 dla opadów i temperatury według notowań stacji w Kamienicy usytuowanej na wysokości 460m n. p. m. i dla wilgotności względnej według stacji w Limanowej położonej na wysokości 440m n. p. m. przedstawiają się następująco:

Wyszczególnienie

Miesiące

Średnia roczna

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Opady

33,5

31,9

38,6

59,1

67,5

99,5

130,7

85,7

45,5

39,6

47,4

53,6

732,7

Temperatura

-4,6

-4,5

0,7

6,0

11,0

14,8

15,8

15,8

12,7

7,0

3,0

-1,5

6,4

Wilgotność względna %

82

81

79

76

77

79

80

82

84

83

86

84

81

Początek okresu wegetacyjnego przypada na I dekadę kwietnia, a koniec na I dekadę listopada. Początek robót polowych nastepuje w II dekadzie kwietnia, a koniec w II dekadzie listopada.

Fauna i flora

W Beskidzie Wyspowym przeważają drzewostany mieszane lub bukowe, przy czym wśród buków widać zespoły jodeł, modrzewi, sosen, brzóz i domieszki innych gatunków drzew. Wyjątek stanowi liczne stanowisko brzozy ojcowskiej na górze Szkiełek. Do łatwo rozpoznawalnych krzewów należą: bez koralowy i czarny, leszczyna, kalina, tarnina, malina i jeżyna.W lasach i na łąkach spotykamy liczne gatunki roślin kwiatowych, które swym niepowtarzalnym pięknem,  zachwycą każdego obserwatora. Są to między innymi: śnieżyczka, przebiśnieg, żywiec gruczołowaty, dziewięćsił bezłodygowy i wiele innych.

Zbierając grzyby czy wdychając świeże powietrze w czasie wędrówki po lesie możemy zobaczyć sarny, jelenie, dziki, zające i lisy. Urozmaicony świat ptaków reprezentują: dzięcioły, sikory, pliszki, sójki i zięby. Często widuje się jaszczurkę zwinkę, padalca i salamandrę.

 

 

 

Typologia gleb

Gleba jest głównym elementem siedliskowym rozwoju roślin. Znajomość jej właściwości chemiczno-fizycznych, biologicznych i uprawowych, oraz przydatności rolniczej- jest podstawowym warunkiem intensyfikacji produkcji roślinnej, a w konsekwencji produkcji rolnej.

Przy opracowaniu mapy glebowo-rolniczej obrębu gminy Łukowica wykorzystano materiały gleboznawcze klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w roku 1961, które uzupełniono dodatkowymi badaniami terenowymi w 1980 r. W czasie tych prac pobrano trzy próbki glebowe z trzech profili glebowych.

Wyniki analizy, sporządzone przez stacje rolniczo-chemiczną w Krakowie, dotyczą składu mechanicznego, odczynu glebowego, zawartości próchnicy i zasobności w ważniejsze składniki pokarmowe-zostały wykorzystane przy redakcji mapy i części opisowej.

Na terenie obrębu wsi występują następujące typy gleb:

-gleby brunatne wyługowane wytworzone z glin ciężkich i średnich pylastych lub z pyłu zwykłego pochodzącego z zwietrzelin fliszu bezwęglanowego;

-mady brunatne wytworzone z glin ciężkich, średnich i lekkich pylastych zalegających na żwirze gliniastym lub piaszczystym.

Ogólna ocena stosunków powietrzno-wodnych, występujących w glebach na omawianym obszarze przedstawia się następująco:

-gleby o względnie optymalnych stosunkach zajmują około 72,0% powierzchni użytków rolnych;
-gleby okresowo nawilgotnione lub okresowo podmokłe zajmują około 7,5%;
-gleby okresowo zbyt suche zajmują około 20,5%;

Ciężkość gleb do uprawy jest to opór, jaki gleba stawia maszynom i narzędziom rolniczym. Zależy on od składu mechanicznego, mechanicznego przede wszystkim od zawartości cząsteczek spławianych, zwłaszcza koloidalnych. Ponad to zależy on od zwięzłości uwarunkowanej składem mechanicznym i mineralogicznym frakcji koloidalnej.

Na obszarze obrębu wsi występują:

-gleby ciężkie 50%
-gleby średniociężkie 44%
-gleby lekkie 6%

Kamienistość gleb na terenie gminy przedstawia się następująco:
-gleby bardzo słabo i słabo kamieniste (do 10% kamieni) zajmują 4,0% powierzchni użytków rolnych;
-gleby średnio i silnie kamieniste (10 do 25% kamieni) zajmują 3,5%;
-gleby bez kamieni w warstwie ornej zajmują 92,5% powierzchni użytków rolnych.

Ogólnie ocenia się, że około 60% gruntów rolnych narażonych jest na erozje powierzchniową, z tego zagrożenie:

-erozją intensywną obejmuje około 30%
- erozją silną obejmuje około 15%

 

 
 
   

(c) Gimnazjum w Łukowicy 2007